Türkiye’de inşaat sektöründe ezber bozan bir teknoloji geliştirildi. Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi ve Jet Robotik Mühendislik’in ortak çalışmasıyla ortaya çıkan 3D beton yazıcı sistemi, 300 metrekarelik betonarme bir evi yalnızca 3 gün içinde inşa edebiliyor. Yeni sistem, hem maliyeti azaltması hem de hızlı ve güvenli yapılar üretmesiyle sektörde büyük dönüşüm yaratma potansiyeli taşıyor.

Yerli 3D beton yazıcıyla şantiye süreci günlere iniyor

Jet Robotik Mühendislik Direktörü Arda Bayur tarafından geliştirilen sistemde, bilgisayarda hazırlanan üç boyutlu proje onaylandıktan sonra makineye yükleniyor. Uludağ Üniversitesi Ar-Ge ekibi tarafından hazırlanan özel solüsyonla karıştırılan beton, tıpkı bir yazıcının mürekkep dökmesi gibi katman katman oluşturuluyor.

Milimetrik hassasiyetle hareket eden nozulun yönettiği süreç tamamen bilgisayar kontrolünde ilerliyor.

• 150 metrekare tek katlı bir yapının duvarları, 2–3 gün içinde tamamlanabiliyor.
• Şantiyede usta gereksinimi ortadan kalkıyor; sistemi yalnızca 2–3 kişilik teknik ekip yönetiyor.
  Bu sayede hem işçilik hataları azalıyor hem de maliyet ciddi ölçüde düşüyor.

Sıva gereksinimi yok, tesisatlar duvar içine entegre ediliyor

3D beton yazıcıyla üretilen duvarlar, pürüzsüz yüzeyi sayesinde ekstra sıva işlemine ihtiyaç duymuyor. Çift katmanlı yapı formu, elektrik ve su tesisatının duvar içine kolayca yerleştirilmesine olanak sağlıyor.

Bu teknoloji yalnızca konut üretiminde değil; bank, merdiven, masa, saksı ve süs havuzu gibi şehir mobilyalarının tasarımında da kullanılabiliyor.

“Ton başına maliyeti 70–80 dolara kadar düşürdük”

Arda Bayur, geliştirdikleri sistem sayesinde dünyada 150–300 dolar arasında değişen ton başına harç maliyetini 70–80 dolar seviyelerine düşürdüklerini belirtiyor. Bu farkın, hem özel solüsyon hem de yerli yazılım sayesinde elde edildiğini vurgulayan Bayur, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Yüksek basınç ve düşük debiyle enjekte ettiğimiz katalizör, harcı hızlı bir şekilde ayakta durabilir hâle getiriyor. Yaklaşık bir günlük eğitimle bir operatör bu makineyi rahatlıkla kullanabilir. Maliyetleri düşürürken üretim hızını çok ciddi ölçüde artırıyoruz.”

Bayur ayrıca 10, 20 ve 30 katlı binaların yazdırılabilmesi için Ar-Ge sürecinin devam ettiğini, devlet üniversiteleriyle ortak çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

24 saatte 200 metrekarelik alan üretilebiliyor

Projenin akademik ayağını yöneten Uludağ Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Mardani, sistemin özellikle deprem bölgelerinde hızlı barınma ihtiyacını karşılayacak potansiyeli olduğunu vurguladı.

“24 saat gibi çok kısa bir sürede 200 metrekarelik bir alanı yazdırıp kullanıma sunabiliyoruz. Bu teknolojiyle askeri yapılar, deniz ekosistemi için resifler ve kent mobilyaları gibi çok farklı projeler de hayata geçirilebiliyor.”

Mardani’ye göre proje, geleneksel beton üretiminin alternatifi değil; daha hızlı, ekonomik ve ekolojik yönleriyle stratejik bir ortak niteliğinde.

Ekolojik katkı: çimento kaynaklı sera gazı %42 azaltıldı

3D baskı betonun çevresel etkilerine yönelik eleştirilere karşı Prof. Dr. Mardani’nin ekibi önemli bir inovasyon geliştirdi. Çimento üretiminde ortaya çıkan sera gazı salınımı, geliştirilen özel katkı maddesi sayesinde %42 oranında azaltıldı.
Ayrıca çimento içindeki insan sağlığına zararlı krom 6, daha güvenli olan krom 3 formuna dönüştürülebiliyor.

Bu katkı sayesinde daha ince taneli bağlayıcılar ve mineral katkılar sisteme entegre edilerek ekonomik bir karışım elde ediliyor. Maliyet de geleneksel uygulamalara göre çok daha düşük seviyelere çekiliyor.

Türkiye’de çok katlı 3D basılı binalar 2026’da mümkün olabilir

Mardani, 3D baskı beton teknolojisinin dünyada Çin’den ABD’ye kadar birçok ülkede yaygınlaştığını, Türkiye’de ise deprem sonrası bazı kentlerde pilot uygulamaların başarıyla yürütüldüğünü belirtti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın mevzuat çalışmaları sürdürdüğünü söyleyen Mardani, şu öngörüyü paylaştı:

“2026 yılında gerekli düzenlemeler tamamlandığında Türkiye’de çok katlı binaların bu sistemle yazdırılması mümkün olacak. İnşaatın katılaşma süresini ve teslim sürecini artık biz belirleyebiliyoruz.”