ABD Federal Ticaret Komisyonu (Federal Trade Commission), General Motors ve şirketin bağlantılı araç hizmeti OnStar hakkında yürüttüğü soruşturma kapsamında hazırlanan kararı resmen kesinleştirdi. Karar, GM ve OnStar’ın belirli tüketici verilerini tüketici raporlama kuruluşlarıyla paylaşmasını yasaklıyor ve şirketin veri toplama süreçlerinde çok daha şeffaf olmasını zorunlu kılıyor.
Nihai karar, FTC’nin GM ile yaklaşık bir yıl önce vardığı uzlaşmanın resmileştirilmesi anlamına geliyor.
Kararın arka planı: sürücü verilerinin satışı
Süreç, yaklaşık iki yıl önce yayımlanan ve GM ile OnStar’ın sürücülerin hassas konum bilgileri ile sürüş davranışlarını topladığını ve üçüncü taraflara sattığını ortaya koyan kapsamlı bir haberle gündeme gelmişti. Bu verilerin, LexisNexis ve Verisk gibi veri broker’ları aracılığıyla sigorta şirketlerine aktarıldığı belirtilmişti.
Toplanan bilgiler arasında hızlanma, ani fren, sürüş sıklığı ve emniyet kemeri kullanımı gibi ayrıntılı davranış verileri yer alıyordu. Bu veriler, sigorta şirketleri tarafından risk değerlendirmesinde kullanılarak müşterilerin primlerini etkileyebiliyordu.
Smart Driver programı rafa kaldırıldı
Tepkilerin ardından GM, Smart Driver adlı programı Nisan 2024’te tüm markalarında sonlandırdı. Şirket, programın müşteri geri bildirimleri doğrultusunda kapatıldığını açıkladı ve tüm kullanıcıların otomatik olarak sistemden çıkarıldığını duyurdu. Ayrıca LexisNexis ve Verisk ile olan üçüncü taraf telematik ilişkilerinin de sona erdirildiği belirtildi.
FTC: “Yanıltıcı onay süreci kullanıldı”
FTC’ye göre GM ve OnStar, kullanıcıları bağlı araç hizmetlerine kaydederken yanıltıcı bir onay süreci uyguladı. Kurum, tüketicilere verilerin nasıl toplandığı ve üçüncü taraflara satıldığı konusunda yeterince açık bilgi verilmediğini savundu.
Bu nedenle nihai kararla birlikte GM’ye, veri toplama, kullanma veya paylaşma öncesinde açık ve net rıza alma zorunluluğu getirildi. Bu onay süreci, araç satın alma sırasında bayide gerçekleştirilecek ve sistem araç şasi numarası (VIN) ile ilişkilendirilecek.
Tam yasak değil: istisnalar mevcut
FTC’nin kararında bazı istisnalara da yer verildi. Buna göre GM;
- Acil durumlarda konum verilerini ilk müdahale ekipleriyle paylaşabilecek
- İç araştırma ve geliştirme faaliyetleri için veri toplamaya devam edebilecek
- Kimliği anonimleştirilmiş verileri, şehir planlaması ve yol güvenliği gibi amaçlarla sınırlı sayıda iş ortağıyla paylaşabilecek
Bu kapsamda, daha önce University of Michigan ile yapılan şehir altyapısı ve trafik güvenliği çalışmalarına dikkat çekildi.
Kullanıcılara yeni haklar tanındı
Kararla birlikte GM, ABD’deki tüm kullanıcılarına şu hakları sunmak zorunda:
- Kişisel verilerinin bir kopyasını talep etme
- Verilerinin silinmesini isteme
- Araçlardan hassas konum verisi toplanmasını tamamen devre dışı bırakma
GM, bu yükümlülüklerin büyük bölümünü halihazırda uygulamaya aldığını açıkladı.
GM: “Gizlilik politikalarımızı baştan aşağı yeniledik”
GM, 2024 itibarıyla veri toplama ve gizlilik politikalarında kapsamlı bir dönüşüm başlattığını belirtiyor. Şirket, ABD’deki çok sayıda gizlilik metnini tek ve daha sade bir belge altında topladığını ve müşterilerin verilerine erişip silebilmesini sağlayan programını genişlettiğini ifade ediyor.
GM tarafından yapılan açıklamada, araçların giderek daha fazla dijital hale geldiği bu dönemde müşteri güveninin korunmasının öncelik olduğu vurgulandı.
Bağlantılı araçlar için emsal karar
Uzmanlara göre FTC’nin GM hakkında verdiği bu nihai karar, yalnızca tek bir şirketi değil, tüm bağlantılı araç ekosistemini yakından ilgilendiriyor. Araçların artık hareketli veri merkezlerine dönüştüğü bir dönemde, sürücü verilerinin nasıl toplandığı, işlendiği ve paylaşıldığı konusu regülatörlerin ana gündem maddelerinden biri olmaya devam edecek.