Microsoft, yapay zekâ ve bulut bilişim faaliyetlerinden kaynaklanan artan emisyonlarını dengelemek amacıyla karbon giderimi portföyünü genişletmeye devam ediyor. Şirket, Hindistan merkezli iklim teknolojisi girişimi Varaha ile üç yıl boyunca 100 bin tondan fazla karbon dioksit giderimi kredisi satın almak üzere anlaşma imzaladığını duyurdu. Anlaşma 2029 yılına kadar geçerli olacak.
Pamuk atıkları biochar’a dönüştürülecek
Anlaşma kapsamında Varaha, hasat sonrası çoğu zaman yakılan pamuk saplarını biochar’a (biyokömür) dönüştürecek. Toprağa karıştırılan bu kömür benzeri madde, karbonu uzun yıllar boyunca depolarken açık alanda yakmanın neden olduğu hava kirliliğinin de azaltılmasına katkı sağlayacak. Projenin ilk aşaması, Hindistan’ın batısındaki Maharashtra eyaletinde hayata geçirilecek ve yaklaşık 40–45 bin küçük ölçekli çiftçiyi kapsayacak.
Microsoft’un karbon hedefleri baskı altında
Microsoft, 2030 yılına kadar karbon negatif olmayı hedefliyor. Ancak şirketin toplam sera gazı emisyonları, 2020 baz yılına kıyasla 2024 mali yılında yüzde 23,4 artış gösterdi. Bu artışın temel nedeni, hızla büyüyen bulut ve yapay zekâ hizmetlerine bağlı tedarik zinciri emisyonları olarak gösteriliyor. Şirket, 2025 yılına ilişkin karbon performans verilerini ise henüz açıklamadı.
Hindistan karbon giderimi için öne çıkıyor
Yapay zekâ yatırımlarının hız kazanmasıyla birlikte enerji tüketimi ve emisyonlar küresel ölçekte artarken, şirketler ABD dışındaki karbon giderimi projelerine yöneliyor. Hindistan, büyük tarımsal atık potansiyeli ve geniş çiftçi ağı sayesinde bu alanda cazip bir pazar olarak öne çıkıyor.
Varaha, proje kapsamında 15 yıl boyunca faaliyet gösterecek 18 endüstriyel reaktör kurmayı planlıyor. Bu tesislerin toplamda 2 milyon tonun üzerinde karbon dioksit giderimi sağlaması bekleniyor.
Ölçeklenebilirlik Microsoft’un ilgisini çekti
Varaha CEO’su ve kurucu ortağı Madhur Jain, karbon giderimi piyasasında en büyük zorluklardan birinin yalnızca tesis kurmak değil, projeleri uzun vadede güvenilir şekilde işletmek ve sıkı doğrulama süreçlerinden geçen karbon kredileri üretmek olduğunu vurguladı. Jain’e göre Varaha’nın bu alandaki ölçeklenebilirliği, şirketi dayanıklı karbon giderimi alanında dünyanın en büyük ikinci oyuncularından biri haline getirdi.
Microsoft’un dijital izleme, raporlama ve doğrulama gereksinimleri nedeniyle Varaha, sistemlerini büyük ölçüde kendi bünyesinde geliştirdi. On binlerce küçük çiftçiyle çalışmanın, ABD ve Avrupa’daki tek merkezli biyokütle projelerine kıyasla çok daha karmaşık olduğu da özellikle vurgulanıyor.
Biochar üretimi hızla artıyor
Varaha, 2025 yılında yaklaşık 240 bin ton biyokütle işleyerek 55–56 bin ton biochar üretti ve 115 bin civarında karbon kredisi oluşturdu. Bu rakam, bir önceki yıla kıyasla ciddi bir artış anlamına geliyor. Şirket, 2026’da kapasitesini iki katına çıkararak yaklaşık 500 bin ton biyokütle işlemeyi ve 250 bin tona yakın karbonu toprağa hapsetmeyi hedefliyor.
Microsoft’un hacmi yanında küçük ama stratejik
Microsoft’un Varaha ile yaptığı bu anlaşma, şirketin toplam karbon ayak iziyle karşılaştırıldığında sınırlı bir hacme sahip. Microsoft, 2024 mali yılında toplam 15,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonu bildirdi. Aynı yıl içinde şirket, karbon negatif stratejisi kapsamında yaklaşık 22 milyon tonluk karbon giderimi anlaşmasına imza attı.
Son dönemde Microsoft, Louisiana’daki AtmosClear projesiyle 6,75 milyon ton ve C2X’e ait bir biyoyakıt tesisinden 3,6 milyon tonluk karbon giderimi anlaşmaları da yaptı.
Google da Varaha ile çalışıyor
Karbon giderimi alanındaki ilgi yalnızca Microsoft ile sınırlı değil. Google, Ocak 2025’te Varaha’dan 100 bin ton karbon giderimi kredisi satın alarak şirketin bugüne kadarki en büyük biochar anlaşmasına imza attı.
Yatırımcı ilgisi artıyor
2022’de kurulan Varaha, bugüne kadar farklı finansman araçlarıyla yaklaşık 50 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin yatırımcıları arasında RTP Global, Omnivore ve Japon Norinchukin Bank bulunuyor. Kasım ayında ise Fransız iklim yatırımcısı Mirova, Varaha’nın rejeneratif tarım programını genişletmesi için 30,5 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdi.