ABD merkezli yatırım devi Tiger Global, Walmart’ın 2018 yılında Flipkart’ı satın alması sürecinde yaptığı çıkıştan kaynaklanan vergi davasında Hindistan’da ağır bir yenilgi aldı. Hindistan Yüksek Mahkemesi’nin kararı, Yeni Delhi’nin offshore vergi anlaşmalarını daha sıkı denetleme yetkisini güçlendirirken, küresel fonlar için Hindistan’daki çıkış stratejilerinin vergi riskini artırabilecek nitelikte görülüyor.
Yüksek Mahkeme vergi idaresini haklı buldu
Perşembe günü açıklanan kararda Yüksek Mahkeme, Tiger Global’in Mauritius merkezli şirketler üzerinden Hindistan–Mauritius çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması korumasından yararlanamayacağına hükmetti. Böylece, 2024’te Delhi Yüksek Mahkemesi tarafından verilen ve yatırım fonu lehine sonuçlanan karar bozulmuş oldu.
Daha önce, 2020 yılında Authority for Advance Ruling, Tiger Global’in kullandığı yapının ilk bakışta vergi kaçınma amacı taşıdığı kanaatine varmış ve anlaşma korumasını reddetmişti. Yüksek Mahkeme, bu yaklaşımı teyit etti.
Offshore yapıların sorgulanması güçlendi
Karar, uzun süredir yabancı fonların büyük ölçekli çıkışlarda vergi yükünü azaltmak için kullandığı “treaty-routing” olarak bilinen offshore yapıların daha kolay sorgulanabileceğine işaret ediyor. Uzmanlara göre bu durum, Hindistan gibi hızlı büyüyen pazarlarda gelecekteki birleşme ve satın alma işlemlerinin hem yapısını hem de fiyatlamasını etkileyebilir.
Mahkeme kararında, işlemlerin ilk bakışta gelir vergisinden kaçınmaya yönelik görünmesi halinde, ön karar (advance ruling) mekanizmasının koruma amacıyla kullanılamayacağı vurgulandı.
Flipkart yatırımı ve tartışmanın kökeni
Tiger Global, Flipkart’a ilk yatırımını 2009 yılında 9 milyon dolar ile yaptı. Takip eden turlarla toplam yatırımını yaklaşık 1,2 milyar dolara çıkaran fon, 2018’de Walmart’ın 16 milyar dolarlık Flipkart satın alımı sırasında hissesini yaklaşık 1,4 milyar dolara sattı.
Uyuşmazlık, bu yatırımın Mauritius merkezli yapılar üzerinden tutulması ve söz konusu hisselerin 1 Nisan 2017’den önce edinildiği için “grandfathering” (eski yatırımların korunması) maddesi kapsamında sermaye kazancı vergisinden muaf tutulup tutulamayacağı noktasında yoğunlaştı. Hindistan vergi idaresi, yapının ticari bir özden yoksun olduğunu savunarak talebi reddetti.
“Egemenlik hakkı” vurgusu
İki yargıçtan oluşan mahkeme heyeti, kararında vergi toplama yetkisini egemenliğin temel unsurlarından biri olarak tanımladı. Kararda şu ifadelere yer verildi:
“Bir ülke sınırları içinde doğan geliri vergilendirmek, o ülkenin doğal egemenlik hakkıdır. Bu yetkinin yapay düzenlemelerle zayıflatılması, egemenliğe ve uzun vadeli ulusal çıkarlara doğrudan tehdittir.”
Uzmanlar: Uyarı niteliğinde bir karar
Vergi uzmanı ve Tax Compass’ın kurucusu Ajay Rotti, kararın Hindistan–Mauritius anlaşmasının tamamen devre dışı bırakılması anlamına gelmediğini, ancak “şekilden ziyade öz” ilkesinin güçlendiğini belirtti. Buna göre, offshore şirketlerin gerçek ticari faaliyet göstermemesi halinde anlaşma koruması otomatik olarak geçerli olmayacak.
Tiger Global karara ilişkin yorum yapmazken, fonun teorik olarak karar düzeltme talebinde bulunabileceği; ancak bu tür başvuruların nadiren sonuç verdiği ifade ediliyor.