Türkiye’nin ilk yörünge transfer aracı FGN-TUG-S01 uzayda: milli hibrit motorla tarihi görev
Türkiye uzay tarihinde yeni bir dönem resmen başladı.
Tamamen millî imkânlarla geliştirilen FGN-TUG-S01 adlı Yörünge Transfer Aracı (YTA), 28 Kasım 2025’te ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden başarıyla fırlatıldı. Fırlatma, SpaceX Falcon 9 – Transporter-15 misyonu kapsamında gerçekleştirildi ve Türkiye’nin ilk YTA’sı, ilk telemetri verilerini ileterek görevine resmen başladı.
FGN-TUG-S01, Fergani Uzay Teknolojileri tarafından tamamen öz kaynaklarla ve yerli mühendislikle geliştirildi. Proje, Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar tarafından kurulan şirketin uzay taşımacılığı alanındaki ilk büyük adımı oldu.
Fırlatma görevi: Planlanan tüm aşamalar başarıyla tamamlandı
Görev, Türkiye saati ile 21.44’te başladı. Falcon 9 roketinin birinci ve ikinci kademeleri planlandığı şekilde ayrıldı.
Yaklaşık 81 dakika sonra, TSİ 23.05’te, FGN-TUG-S01 roketten başarıyla ayrılarak uzaya bağımsız uçuşuna geçti. İlk telemetri verilerinin alınmasıyla birlikte aracın sistemlerinin normal çalıştığı ve görevini başarıyla sürdürdüğü doğrulandı.
Bu gelişme, Türkiye’nin uzay içi manevra ve taşıma kabiliyeti açısından tarihi bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
Dünyada bir ilk: yörüngede hibrit motor ateşlenecek
FGN-TUG-S01 sadece Türkiye için değil, dünya uzay teknolojileri açısından da öncü bir göreve imza atıyor.
Araç, yörüngede ateşlenecek dünyanın ilk hibrit roket motorunu barındırıyor. Bu sistem, sıvı oksitleyici ve katı yakıtın birleşiminden oluşan hibrit yapısı sayesinde hem daha güvenli hem de düşük maliyetli bir itki çözümü sunuyor.
Planlanan ilk ateşleme denemesi, aracın görev yörüngesine yerleşmesinin ardından gerçekleştirilecek. Bu ateşleme, hibrit motor teknolojisinin uzay ortamında ilk kez test edilmesi anlamına gelecek. Başarılı olması hâlinde, Türkiye hibrit roket motorunu yörüngede çalıştıran ilk ülke unvanını alacak.
FGN-TUG-S01, bu hibrit motor sayesinde uyduların farklı yörüngelere taşınmasını, görev ömürlerinin uzatılmasını ve daha hassas konumlandırma işlemlerinin yapılmasını sağlayacak.
Yerli tasarım: Uçuş bilgisayarı, aviyonik ve termal sistemler
Milli YTA’nın tüm kritik bileşenleri, Fergani mühendisleri tarafından Türkiye’de geliştirildi.
Araç;
- Uçuş bilgisayarı,
- Aviyonik kontrol birimleri,
- Enerji yönetim sistemi,
- Termal kontrol altyapısı
gibi sistemlerin tamamında yerli üretim çözümler barındırıyor.
Bu tasarım yaklaşımı, dışa bağımlılığı azaltırken Türkiye’nin uzay elektroniği, malzeme bilimi ve sistem entegrasyonu konularındaki yetkinliğini ileriye taşıyor.
Yörüngeler arası lojistikte yeni dönem
FGN-TUG-S01’in birincil görevi, alçak dünya yörüngesinden (LEO, ~500 km) başlayarak 1000 kilometrenin üzerindeki görev yörüngelerine farklı uyduları taşımak.
Bu özellik, Fergani Uzay’ın gelecekte hayata geçirmeyi planladığı konstelasyon (uydu takımı) görevleri için temel bir teknoloji altyapısı oluşturuyor.
Şirket, YTA ile birlikte Türkiye’nin uzay taşımacılığında lojistik sağlayıcı ülke haline gelmesini hedefliyor. Bu sistem sayesinde uydular, tek fırlatmayla uzaya çıkarıldıktan sonra farklı yörüngelere FGN-TUG-S01 tarafından taşınabilecek.
Selçuk Bayraktar: “Uzayda hareket kabiliyetimiz başlıyor”
Fırlatma operasyonu, Özdemir Bayraktar Millî Teknoloji Merkezi’ndeki Uzay Gözlem ve Kontrol Merkezi’nden anlık bağlantılarla takip edildi.
Görev sonrası açıklama yapan Fergani Uzay CEO’su Selçuk Bayraktar, bu fırlatmanın Türkiye’nin uzay teknolojilerinde yeni bir sayfa açtığını belirterek şunları söyledi:
“2022 yılında kurulan Fergani Uzay Teknolojileri, bugün 135 kişilik mühendis kadrosuyla çalışıyor. Üç hafta önce ikinci uydumuzu göreve başlattık, şimdi de öz kaynaklarımızla geliştirdiğimiz ilk Yörünge Transfer Aracımız uzaya çıktı.
Tüm projelerimizi tasarımdan üretime kadar kendi öz kaynaklarımızla hayata geçiriyoruz. Uçuş bilgisayarı, güç ve aviyonik sistemler dâhil olmak üzere tamamen yerli mühendislik ürünü bu araç, ülkemizin uzaydaki hareket kabiliyetini başlatacak.”
Uluğbey sistemi ve geleceğe uzanan hedefler
Bu görevin, geliştirilen millî küresel konumlama sistemi “Uluğbey” için temel bir altyapı oluşturduğu açıklandı.
Bayraktar, önümüzdeki beş yıl içinde 100’den fazla uyduyla Türkiye’nin yanı sıra dost ve kardeş ülkelere bağımsız konumlandırma ve uzay lojistiği hizmeti sağlamayı hedeflediklerini duyurdu.
Ayrıca Fergani’nin geliştirmekte olduğu millî fırlatma sistemleriyle birlikte Türkiye’nin dünyadan uzaya bağımsız erişim kabiliyetine sahip olması planlanıyor.
“Bu görev, gelecekteki küresel konumlama ve uzay taşımacılığı vizyonumuzun ilk adımıdır.
Uluğbey sistemiyle Türkiye, uzayda kendi uydularını yönlendirebilecek,
kendi roket sistemleriyle fırlatma yapabilecek.
Bu, uzayda tam bağımsızlık anlamına geliyor.”
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Türkiye uzay yarışında yeni bir sayfa açtı
FGN-TUG-S01’in başarılı fırlatması, Türkiye’nin uzay teknolojilerinde üretici ülke konumunu pekiştirdi.
Bu görev, hem teknolojik bağımsızlık hem de uzay endüstrisinde yerli üretim kabiliyetleri açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre Fergani Uzay’ın geliştirdiği hibrit motor, gelecekte küçük uyduların ve nano uydu konstelasyonlarının taşınmasında maliyetleri düşürürken esnekliği artıracak.
Bu da Türkiye’nin sadece kendi görevlerinde değil, uluslararası uzay lojistiği pazarında da aktif bir oyuncu olmasını sağlayabilir.