TransAstra, asteroit madenciliği ve uzay çöpü temizliği için her boyuttaki cismi yakalayabilen şişme “Yakalama Çantası” teknolojisini geliştirdi. İlk hedef 2028.
Asteroit madenciliği ve uzay çöplerinin temizlenmesi için geliştirilen dev bir şişme “Yakalama Çantası”, uzay sektöründe büyük ilgi görüyor. ABD merkezli TransAstra şirketi tarafından tasarlanan teknoloji, küçük taş parçalarından bina boyutundaki göktaşlarına kadar çok farklı cisimleri yakalamayı hedefliyor.
Asteroit madenciliği için yeni dönem: Bul, yakala, taşı, işle
Asteroitler; nikel, demir, platin gibi değerli metalleri büyük miktarlarda barındırıyor. Dünya’da madenciliğin giderek maliyetli ve çevresel açıdan zorlayıcı hale gelmesi, şirketleri uzaydaki kaynaklara yönlendiriyor.
TransAstra’nın kurucusu ve eski Caltech akademisyeni Joel Sercel, asteroit madenciliğinin dört büyük zorluğu olduğunu söylüyor:
- Bulmak,
- Yakalamak,
- Güvenli bir yere taşımak,
- Madeni işlemek.
Sercel, bu alanların her birine yönelik teknolojiler geliştirdiklerini belirterek:
“21 patentimiz var ve her ay yenisini ekliyoruz.” dedi.
ISS’de test edilen prototip başarıyla açıldı
TransAstra, şişme Yakalama Çantası’nın ilk testini geçen yıl Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) yaptı.
Bir metre çapındaki prototip, Falcon 9 roketiyle yörüngeye taşındı ve mikro yerçekimi koşullarında başarıyla şişirildi.
Kahve fincanından bina büyüklüğüne uzanan altı farklı model
Yakalama Çantası altı farklı boyutta üretilecek:
- Mikro modeller bir kahve fincanına sığacak kadar küçük,
- En büyük model ise 10 bin tonluk, küçük bir bina büyüklüğündeki asteroitleri kapsayabilecek.
Şirket şu anda NASA’nın da desteklediği 10 metrelik yeni bir versiyon üzerinde çalışıyor. Bu model:
- Büyük uyduların mezarlık yörüngelerinden güvenli alanlara taşınmasında,
- 100 ton sınıfı asteroitlerin yakalanmasında
kullanılabilecek.
Sercel, asteroitlerden çıkarılan hammaddelerin Dünya’ya getirilmesinin ekonomik olmadığını, bunun yerine uzayda üretim yaparak ekipmanların doğrudan yörüngede inşa edilmesinin daha mantıklı olduğunu savunuyor.
2028 hedefi: Uzayda yeni bir “altına hücum”
TransAstra, madenciliğe uygun asteroitleri tespit etmek amacıyla ABD ve Avustralya’da yaklaşık bir düzine Sutter teleskopu kurdu. Bir sonraki teleskop istasyonu İspanya’da açılacak.
Sercel, Dünya’ya benzer yörüngelerde hareket eden özel bir asteroit grubuna odaklandıklarını belirterek:
“Bu cisimler Dünya’nın yanından çok yavaş geçiyor. Yüzlercesinin yerini biliyoruz. İlkini 2028’de yakalamayı planlıyoruz.”
Sercel’e göre bu teknoloji, uzayda yeni bir endüstri devriminin kapısını açabilir.
Uzay çöpü için esnek ve pratik bir çözüm
Uzay ajansları yıllardır robot kollar, mıknatıslar ve zıpkınlar gibi farklı çözümler denese de tam ölçekli bir sistem uygulanamadı.
TransAstra’nın şişme torbası ise şekli, dönme hızı veya boyutu ne olursa olsun çok çeşitli cisimleri yakalayabilmesiyle önemli bir avantaj sunuyor.
Buffalo Üniversitesi’nden Prof. Eleonora Botta, sistemin en kritik özelliğinin esnekliği olduğunu belirterek:
“Özellikle uzay çöpü yönetimi için çok değerli.” dedi.
Aynı üniversiteden Prof. John Crassidis, küçük asteroitlerin tespiti için geliştirilen Sutter teleskoplarını “oyun değiştirici” olarak nitelendirdi:
“Eğer sistem çalışırsa asteroit madenciliği için kapılar gerçekten açılabilir.”
Uzay ekonomisi için yeni umut
TransAstra’nın geliştirdiği Yakalama Çantası, hem hızla büyüyen uzay ekonomisinde yeni bir alan yaratıyor hem de yörüngelerde artan çöp krizine çözüm olabileceği için uluslararası ilgi görüyor.